Ekspozycja – wpływ ISO na zakres dynamiczny

Ekspozycja – wpływ ISO na zakres dynamiczny

W tym wpisie skupimy się bardziej na uzyskaniu możliwie największego zakresu dynamicznego, niż na samej ekspozycji. Jednak opisywana technika jest ściśle powiązana z umiejętnością uzyskania równoważnych ekspozycji, dlatego postanowiłem zamieścić ją w tym wpisie. Zatem jak okiełznać zakres dynamiczny?

Jeżeli nie czytałeś/aś jeszcze poprzednich wpisów z tego cyklu to serdecznie zapraszam do lektury, ponieważ nie będę wyjaśniał całej terminologii.

Zakres dynamiczny

Na sam początek wyjaśnię Ci czym jest zakres dynamiczny (ang. Dynamic Range). Jeżeli już to wiesz i rozumiesz to śmiało pomiń ten akapit. Dla tych, którzy jeszcze nie spotkali się z tym określeniem śpieszę z wyjaśnieniami.

Zakres dynamiczny określa jak wielka może być różnica w jasności między najciemniejszym, a najjaśniejszym elementem zdjęcia. Podaje się go w EV. Aparat o niewielkim zakresie dynamicznym będzie utrudniał zachowanie szczegółów w jasnych i ciemnych elementach zdjęcia.

zakres dynamiczny
Zakres dynamiczny

Tani aparat będzie miał nieduży zakres dynamiczny, mimo wszystko aparaty mają o wiele większe zakresy od kamer – tania lustrzanka pomieści 11-12 EV, natomiast tania kamera ledwo radzi sobie z 8 EV.

Fotografia analogowa

W fotografii analogowej zarówno ISO jak i zakres dynamiczny zależy od filmu światłoczułego. Są one stałe – zakres jest stosunkowo duży.

Fotografia cyfrowa

W fotografii cyfrowej można zmieniać czułość materiału światło czułego. Jednak istnieje coś takiego jak natywne ISO. Trudno jest znaleźć przystępne materiały na ten temat, jednak w uproszczeniu – matryca aparatu cyfrowego wypuszcza sygnał, który jest analogowo wzmacniany w sposób stały – ISO natywne, a następnie już cyfrowo można modyfikować wzmocniony sygnał – ISO cyfrowe, zmienne.

Natywne ISO w przypadku aparatów wynosi zazwyczaj od 100 do 200. W przypadku kamer wartości te są większe i tak np. dla Canona C100 ISO wynosi 850. Niektóre nowe kamery posiadają dwa układy analogowego wzmocnienia – dual ISO. Zakres dynamiczny nie zmienia się w przypadku ISO natywnego (dual ISO), jednak szybko maleje podczas używania wzmocnienia cyfrowego.

ISO, a zakres dynamiczny.

W poprzednich akapitach możesz wyczytać, że zwiększanie ISO zmniejsza zakres dynamiczny i to jest prawda. Przypomnij sobie jednak podział strefowy.

Zone System
Zone System

Załóżmy, że naszym urządzeniem rejestrującym będzie aparat o bazowym ISO 100, poprawnie wykonana ekspozycja zmieści zaznaczony na czerwono zakres na pierwszym wykresie, jak możesz odczytać obejmuje on 4 strefy poniżej szarości (strefa 5) i 4 strefy powyżej.

Kiedy ISO wyniesie 200 zakres jest nieco mniejszy, ale rozkład stref jest inny. Widać 3,5 strefy poniżej szarości i 4,5 powyżej. Dla ISO 400, 2,5 strefy poniżej oraz 5 powyżej.

Zakres dynamiczny i ISO
Zakres dynamiczny i ISO

Wnioski

Dokładniej analizując wykresy, można zauważyć, że przy niskich czułościach mamy więcej zakresu dynamicznego dla ciemnych części zdjęcia (w tym przypadku 4 EV), natomiast dla wysokich wartości – ISO 400 na cienie zostaje raptem 2,5 EV, za to otrzymujemy aż 5 EV na jasne partie.

Skomplikowane? Myślę, że tak, ale jeżeli zrobisz kilka zdjęć chmur ze statywu przy różnych ISO (ale prawidłowych ekspozycjach) zauważysz, że te zrobione z wyższym ISO są ładniejsze. Powtórz ten eksperyment w ciemnym pokoju i daj znać co wywnioskowałeś/aś.

Podsumowanie

To już ostatni wpis z cyklu “Ekspozycja“. Dziękuję za zainteresowanie moim blogiem. Mam nadzieję, że moje wpisy pomagają Ci się rozwinąć. Jeżeli chcesz mnie wspomóc to koniecznie polub mój fanpage oraz odwiedź mój kanał YouTube. Planuję jeszcze kilka cykli związanych z fotografią i filmowaniem, więc nie przegap ich. Do zobaczenia!

Komentarze przez Facebooka

Dodaj komentarz